Aikido vs Kendo: De strijd der Japanse zwaardkunsten

Portret van Remco van der Berg, aikido trainer en sportjournalist
Remco van der Berg
Aikido trainer en sportjournalist
Alternatieven & Vergelijkingen · 2026-02-15 · 5 min leestijd
Transparantie: Dit artikel bevat affiliate links. Als je via onze link een product koopt, ontvangen wij een kleine commissie. Dit kost jou niets extra en helpt ons om deze site te onderhouden.

Stel je voor: twee Japanse krijgskunsten, beide met een zwaard, maar met een totaal andere filosofie. Aikido en Kendo delen een wortel in de samurai-traditie, maar hun paden scheiden zich snel zodra je de dojo binnenstapt. Wil je leren vechten of wil je leren ontspannen onder druk?

## De erfenis van de Samurai Aikido en Kendo putten beide uit de klassieke krijgskunst van de samurai. De basis is kenjutsu, het oude zwaardvechten, en de levenshouding van bushido. In Nederland zie je die erfenis terug in de dojo’s: strakke etiquette, respect voor de leerling en een focus op persoonlijke groei. Het draait niet om winnen, maar om de weg ernaartoe.

In Nederland vind je beide stijlen in talloze verenigingen, van Amsterdam tot Eindhoven.

Dit is de vergelijking die je helpt kiezen. Kendo is de moderne sportvorm van het zwaardvechten.

Kenjutsu wortels, Bushido code

Het ontstond als training voor samurai, maar is nu een wereldwijde competitieve sport. In Nederland trainen verenigingen zoals de Nederlandse Kendo Bond (NKB) met regelmatige toernooien. Aikido is ontwikkeld door Morihei Ueshiba als een zachtere, niet-compétieve vorm.

## Wapens: Bokken versus Shinai

Het is een budo die zich richt op harmonie en het afleiden van kracht.

Houten zwaard in Aikido

In Nederland vind je veel aikido-scholen onder de Aikikai Stichting Nederland of andere organisaties. Beide kunsten dragen de geest van de samurai. In Kendo zie je dat terug in de ceremoniële start en het dragen van de kamishimo. In Aikido zit die erfenis in de ademhaling en de principes van niet-weerstand.

Bamboe zwaard in Kendo

De bushido-code – moed, eer, discipline – is voelbaar in beide dojo’s. Het wapen bepaalt voor een groot deel de sfeer en het doel van de training.

Aikido traint met een houten zwaard, de bokken. Kendo gebruikt een bamboezwaard, de shinai, en beschermende kleding genaamd bogu.

## Voetenwerk (Tai Sabaki) en lichaamshouding

De bokken is een stevig houten zwaard zonder scherpe kant. Het wordt gebruikt voor kata (vormen) en voor het leren van afstand, timing en beweging. In Nederlandse aikido-dojo’s ligt de nadruk op controle en het beschermen van je partner.

Lineaire aanvallen in Kendo

Een bokken kost tussen de €30 en €80, afhankelijk van houtsoort en kwaliteit. De shinai bestaat uit vier bamboestokken bij elkaar, bespannen met leder. Het is licht en snel, maar geeft wel impact.

Cirkelvormig ontwijken in Aikido

Kendo maakt gebruik van een bamboezwaard, de Shinai, en beschermende kleding genaamd Bogu.

Een starter-set bogu kost in Nederland tussen de €250 en €450, afhankelijk van maat en kwaliteit. Een losse shinai kost ongeveer €25 tot €50.

## Het belang van Kiai en ademhaling

In Aikido wordt ook wel getraind met een tanto (houten mes) en de jo (houten staf). Dat maakt de training diverser, maar de focus blijft op harmonie en ontwikkeling. Hoe beweeg je?

Schreeuwen bij de slag

Dat is een van de grootste verschillen, zeker als je kijkt naar Aikido vs Karate: de verschillen in filosofie en techniek. Kendo is lineair en direct.

Aikido is cirkelvormig en ontwijkend. In Kendo beweeg je recht naar voren en achteruit, met korte, krachtige stappen. De aanval is direct: een slag of steek naar het hoofd, pols of romp. Het voetenwerk is strak en doelgericht, met een sterke focus op timing en afstand.

Interne focus

In Aikido draait alles om tai sabaki – het lichaam wegdraaien van de aanval. Je beweegt in cirkels, gebruikt de kracht van de partner en leidt die af.

De houding is ontspannen, met knieën licht gebogen en een stabiele basis.

Je leert vallen, rollen en stabiliteit behouden onder druk. Beide methoden trainen je lichaam en geest, maar met een andere focus. Kendo bouwt explosieve kracht op.

Aikido bouwt flexibiliteit en evenwicht op. Ademhaling en geluid zijn essentieel in beide kunsten. Ze helpen je focus te behouden en energie te sturen.

## Competitie versus persoonlijke ontwikkeling

In Kendo klinkt een luide kiai bij elke aanval. Het is een schreeuw vanuit de onderbuik die je kracht versterkt en je tegenstander kan afschrikken.

De kiai kendo is een vast onderdeel van de training en wedstrijd. Het helpt je ademhaling te synchroniseren met je beweging.

Kendo toernooien

In Aikido is de ademhaling stiller en meer intern. Je ademt diep, ontspannen en gelijkmatig. De focus ligt op het voelen van de beweging van je partner en het afstemmen daarop.

Ademhaling vechtsport is hier een manier om stress te verlagen en je aandacht bij het moment te houden.

Aikido gradaties

Beide methoden gebruiken ademhaling als tool voor focus. De uiting verschilt, maar het doel is hetzelfde: helderheid onder druk. Het doel van de training bepaalt vaak welke kunst bij je past. Kendo is competitief, terwijl je bij Aikido versus Judo voor zelfverdediging ontdekt wat het beste bij je past.

Kendo kent wedstrijden op lokaal, nationaal en internationaal niveau. In Nederland organiseert de NKB regelmatige toernooien.

Je meet je met anderen, en je krijgt punten voor techniek en houding.

Het is een sportieve uitdaging die discipline en doorzettingsvermogen vraagt. Aikido kent geen wedstrijden. De voortgang wordt gemeten in gradaties (kyu en dan).

## Keuzehulp: welke past bij jou? Kies voor Kendo als je van competitie, structuur en directe confrontatie houdt. Je leert snel schakelen tussen aanval en verdediging, en je bouwt explosieve kracht op. Kies voor Aikido als je zoekt naar rust, evenwicht en niet-compétieve ontwikkeling. Je leert vallen, ontspannen en samenwerken met een partner.

In Nederlandse dojo’s leg je examens af bij een erkende organisatie. De focus ligt op je eigen ontwikkeling, niet op winnen of verliezen. Je traint voor jezelf, voor je gezondheid en voor je mentale rust.

Beide paden bieden structuur en gemeenschap. Kendo geeft een sportieve uitdaging, Aikido een persoonlijk groeipad.

Een middenweg is de Japanse zwaardkunst kenjutsu, waarbij je met een echte of houten katana traint, vaak zonder bescherming en zonder wedstrijden. Dat geeft een mix van techniek, discipline en rust.

In Nederland zijn er dojo’s die kenjutsu aanbieden naast aikido of kendo. Probeer een proefles bij beide en ontdek via onze vergelijking met Tai Chi welke beweging bij je past, welke sfeer je aanspreekt en welke dojo je verder helpt. De beste keuze is degene die je volhoudt.

Portret van Remco van der Berg, aikido trainer en sportjournalist
Over Remco van der Berg

Remco traint al 20 jaar aikido en schrijft over vechtsporten en persoonlijke ontwikkeling.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Alternatieven & Vergelijkingen
Ga naar overzicht →