Waarom John Wick technieken gebruikt uit Judo en Jiu Jitsu

Remco van der Berg

Aikido trainer en sportjournalist

Heb je die scène in John Wick wel eens gezien waar hij een tegenstander in de houdgreep neemt en een precieze worp uitvoert? Het voelt niet als een willekeurige Hollywood-truc.

Het voelt als iets dat echt werkt. In de vechtsportwereld, en zeker hier in Nederland, herkennen we die bewegingen meteen.

Het is een mix van Judo en Jiu-Jitsu, en die combinatie maakt de actie zo overtuigend. Laten we eens kijken waarom John Wick juist die technieken gebruikt en wat jij daar als vechtsportliefhebber uit kunt halen. Gun-Fu is de term die we gebruiken voor de unieke vechtstijl in de John Wick-films.

Combinatie van vuurwapens en grappling

Het is een mix van vuurwapens en grappling. John Wick staat niet op afstand te schieten en dan te wachten.

Hij beweegt constant, verkleint de afstand en schakelt over naar hand-aan-hand gevechten zodra het kan. Dit is een groot verschil met de oude actiefilms waarin personages vaak stijf stonden. In de films zie je John Wick zijn pistool gebruiken als een verlengstuk van zijn lichaam. Hij gebruikt de kolf om te slaan, maar grijpt ook vast om een worp in te zetten.

Afstand verkleinen

Deze combinatie is wat zijn stijl zo uniek maakt. Hij schakelt naadloos tussen schieten, slaan en grondwerk.

Voor ons in Nederland, die we trainen in sportscholen zoals in Amsterdam of Rotterdam, ziet dit er herkenbaar uit. Het zijn bewegingen die we ook in de dojo doen, alleen met een wapen erbij. Een cruciaal element is het beheersen van de afstand.

Realisme in Hollywood

John Wick laat tegenstanders niet vrij bewegen. Hij dringt hun ruimte binnen en neemt de controle over.

Dit is een basisprincipe in vechtsporten. Of je nu judo of aikido doet, het gaat erom dat je de afstand beheerst. In de film zie je dit terug in de manier waarop hij van een schietpositie naar een greep overschakelt.

Het voelt logisch en efficiënt. De choreografie in John Wick voelt realistisch aan omdat de acteurs daadwerkelijk getraind zijn.

Keanu Reeves heeft maandenlang geoefend. Het is geen snelle montage van close-ups.

Ippon Seoi Nage

De camera blijft langer op de actie, waardoor je elke beweging ziet. Dit geeft een gevoel van authenticiteit dat je niet vaak ziet in mainstream films. Judo is overal in de John Wick-films te zien.

De protagonisten gebruiken worpen om tegenstanders snel en efficiënt uit te schakelen. Deze technieken zijn gebaseerd op het gebruik van de kracht van de tegenstander, iets wat elke judoka herkent.

Osoto Gari

Het is niet zwaar, het is slim. Een van de meest iconische worpen die John Wick gebruikt, is de Ippon Seoi Nage, ofwel de enkele schouderworp. Je ziet hem een tegenstander grijpen, zijn heupen onder die van de ander plaatsen en hem over zijn schouder werpen. In Nederlandse judoclubs wordt deze techniek dagelijks gedrild.

Het is een basisworp die, als hij goed wordt uitgevoerd, zeer effectief is.

Waarom judo effectief is in de films

In de film ziet het er spectaculair uit, maar de techniek zelf is puristisch judo. Een andere veelgebruikte techniek is de Osoto Gari, de grote buitenste beenveeg. John Wick gebruikt deze om een tegenstander die te dichtbij komt van zijn evenwicht te brengen.

Het is een agressieve worp die goed past bij zijn vechtstijl. Je ziet hem deze techniek toepassen in smalle gangen of tegen meerdere aanvallers.

Het is een perfect voorbeeld van hoe je een simpele beweging in een complexe situatie kunt gebruiken. Judo werkt in films omdat het visueel sterk is. De bewegingen zijn duidelijk en de impact is voelbaar. Benieuwd naar Steven Seagal en Aikido: feit versus fictie in zijn films?

Er is geen twijfel over mogelijk wat er gebeurt. Een tegenstander gaat neer en blijft liggen.

Verwisselingen

Voor ons als kijkers voelt het eerlijk aan. Het is geen magie, het is fysica.

Dat maakt de actie geloofwaardig. Waar judo focust op het staande gevecht, komt Braziliaans Jiu-Jitsu (BJJ) om de hoek kijken zodra de grond wordt bereikt. In John Wick zien we veel grondgevechten, en die zien er realistisch uit omdat er echte BJJ-technieken worden gebruikt.

Chokes

Het is niet zomaar rondtrappen; het is methodisch en controlegericht. Een opvallend element zijn de positionele verwisselingen.

John Wick beweegt van de ene houding naar de ander om een betere positie te krijgen. Dit is een kernonderdeel van BJJ. Je ziet hem van side control naar mount gaan, of een guard pass uitvoeren. Deze bewegingen zijn subtiel maar essentieel voor de controle.

Armklemmen

In Nederlandse BJJ-scholen, zoals die in Den Haag of Utrecht, trainen ze deze exacte technieken.

De beklemmingen, of chokes, zijn vaak te zien. John Wick gebruikt een rear-naked choke om een tegenstander bewusteloos te maken. Dit is een standaardtechniek in BJJ en zelfverdediging.

Het is effectief en relatief veilig als het correct wordt toegepast. In de film ziet het er meedogenloos uit, maar de techniek zelf is zuiver.

Naast chokes zien we ook armklemmen, zoals de armbar. John Wick gebruikt deze om een tegenstander te forceren zijn greep los te laten of om over te geven. Het is een techniek die pijn doet maar geen blijvende schade aanricht, tenzij het nodig is.

Trainen met de Machado broers

Dit past bij zijn karakter: efficiënt, maar niet noodzakelijk dodelijk. Het is dan ook geen verrassing waarom beroemdheden zoals Keanu Reeves kiezen voor Jiu Jitsu; hij is niet zomaar een acteur die een paar moves leert.

Hij is een atleet die zich volledig heeft gestort op de training.

87Eleven Action Design

Zijn toewijding is de reden waarom de gevechten in John Wick zo overtuigend zijn. Hij heeft maandenlang geoefend om de technieken eigen te maken. Reeves trainde onder de Machado broers, een legendarische familie in de BJJ-wereld.

Ze hebben hem de fijne kneepjes van het grondwerk bijgebracht. Wie meer wil weten over de achtergrond van deze sport, kan de beste documentaires over de wereld van het MMA bekijken. Dit is geen oppervlakkige training; het is diepgaand en intensief.

Maandenlange voorbereiding

In Nederland kennen we de Machado-stijl goed, want veel scholen hier zijn aangesloten bij hun affiliatie. Naast BJJ werkte Reeves met 87Eleven Action Design, een bedrijf dat gespecialiseerd is in actiechoreografie. Zij hebben hem geholpen om de bewegingen te combineren met het gebruik van vuurwapens. Dit zorgt voor die unieke Gun-Fu-stijl.

Het is een samenwerking tussen vechtsportexperts en wapendeskundigen. De training duurde maanden.

Reeves oefende uren per dag, vijf dagen per week. Hij moest niet alleen de technieken leren, maar ook de uithoudingsvermogen opbouwen om ze vol te houden tijdens lange draaidagen. Deze discipline zie je terug in elke scène.

De combinatie van Judo, BJJ en vuurwapens maakt John Wick uniek. Het voelt niet als een fantasie; het voelt als iets dat zou kunnen gebeuren.

Geen snelle cuts

Deze geloofwaardigheid komt door aandacht voor detail en een focus op realisme. In plaats van snelle montage gebruiken de filmmakers lange takes. Je ziet de hele gevechtscène in één shot.

Dit geeft je als kijker de tijd om de technieken te waarderen. Je ziet hoe John Wick zijn heupen draait voor een worp of hoe hij zijn grip aanpast op de grond.

Zichtbare vermoeidheid

Het voelt alsof je zelf op de mat staat. John Wick wordt moe.

Je ziet hij hijgt, zijn bewegingen worden langzamer. Dit is realistisch. In een echt gevecht raak je uitgeput. Deze details maken de actie menselijk.

Tactisch gebruik van de omgeving

Het is niet een superheld die geen grenzen kent; het is een getrainde maar vermoeide vechter. John Wick gebruikt alles om hem heen.

Een pen, een boek, een stoel. Dit is een onderdeel van de training bij 87Eleven. Het past bij de filosofie van vechtsporten: gebruik wat beschikbaar is. In Nederlandse zelfverdedigingscursussen leer je vergelijkbare principes. Het gaat niet om het wapen, maar om hoe je het gebruikt.