Hoe verwijder je splinters van je houten Bokken?
Een splinter in je hand tijdens een training met je bokken is het allerlaatste wat je wilt.
Het onderbreekt je flow, doet zeer en het voelt alsof je dierbare wapen je in de steek laat. Je bent op zoek naar een oplossing die je zelf snel en veilig kunt uitvoeren, zonder je stok verder te beschadigen. Dit is je stappenplan om je bokken weer splintervrij en klaar voor de dojo te maken.
Wat je nodig hebt: je splinter-uitroeikit
Voor je begint, verzamel je het juiste gereedschap. Met de verkeerde spul maak je het alleen maar erger.
Je hoeft niet meteen naar een dure houtbewerkingsspecialist. De meeste dingen vind je wel in huis of bij een bouwmarkt.
- Fijne schuurpapieren: Een blokje of een stukje schuurpapier korrel 120 en korrel 180. Bij de bouwmarkt (Gamma, Praxis) koop je een pakje voor ongeveer €2,-.
- Schuurwol: De zachte witte schuurpad die je voor de afwerking gebruikt. Handig voor de laatste stap.
- Schoonmaakmiddel: Een vochtige doek met een klein beetje afwasmiddel of een speciale houtreiniger zoals "St. Marc" (kost +/- €5,-).
- Goede verlichting: Een bureaulamp of een zaklamp om de splinters goed te zien.
- Optioneel: Een fijne nagelvijl en wat geduld.
Stap 1: Inspectie en reinigen
Voordat je schuurt, moet je weten wat je doet. Pak je bokken en ga zitten met een bak licht erop.
Draai de stok langzaam rond en bekijk elk stukje hout aandachtig. Je bent op zoek naar de richting van de splinter. Ga je de verkeerde kant op, dan maak je de splinter alleen maar losser en krijg je een grove oneffenheid. Maak de plekken waar je splinters ziet voorzichtig schoon met een licht vochtige doek.
Veeg met de nerf van het hout mee. Dit haalt het meeste stof en vuil weg, zodat je beter ziet waar het probleem zit.
De valkuil: direct grof schuurpapier pakken
Laat de stok daarna even drogen, voordat je verder gaat. Vochtig hout schuurt anders.
Veel beginners grijpen meteen naar grof schuurpapier. Doe dit niet. Je haalt dan te veel hout weg en je maakt de plek groter dan nodig is. Begin altijd met de minst agressieve methode.
Stap 2: De splinters verwijderen
Hoe je de splinter verwijdert, hangt af van hoe diep en hoe groot hij is. We behandelen de drie meest voorkomende situaties voor je houten bokken, waarbij het belang van een gladde afwerking voorop staat.
Situatie A: Oppervlakkige splinters (voelt ruw aan)
Dit zijn de kleine, vervelende splintertjes die net boven het oppervlak uitsteken.
- Begin met schuren in de richting van de houtnerf. Dus niet heen en weer, maar in één richting.
- Doe dit met lichte druk, ongeveer 20 seconden per plek. Je voelt vanzelf dat de weerstand minder wordt.
- Check na 20 seconden met je vingertoppen (voorzichtig!) of de plek weer glad is. Zo niet, herhaal dan nog 10 seconden.
Pak je schuurpapier met korrel 120. Vouw een stukje dubbel of doe het om een blokje zodat je het makkelijk vasthoudt. De veelgemaakte fout hier is te veel druk zetten.
Situatie B: Diepere splinters (je kunt ze voelen zitten)
Je bent je bokken aan het bewerken, niet aan het polijsten. Laat het schuurpapier het werk doen.
- Gebruik de scherpe rand van een nagelvijl of een mesje (wees voorzichtig!). Leg het vlak op het hout en schraap voorzichtig over de splinter heen, met de nerf mee. Je haalt de bovenste laag eraf.
- Als de splinter losser komt, schuur je daarna met korrel 120.
- Is de splinter heel diep? Schuur dan met kleine, ronddraaiende bewegingen (kort schuren) om het hout eromheen iets lager te maken, zodat je bij de splinter kunt.
Deze splinters zitten vast in het hout en steken soms uit. Trek ze NOOIT uit met een pincet; je breekt het hout en maakt het erger. Je moet ze eerst losmaken. Een fout die je wilt vermijden: te diep schuren waardoor je een kuiltje maakt.
Situatie C: Grove beschadigingen
Schuur liever drie keer kort dan één keer te lang. Als er echt een stuk hout loslaat of een flinke schram op staat, is schuren alleen niet genoeg.
Dit is vaak het geval bij een val van de bokken op een harde vloer. Vermijd bij het schoonmaken na zo'n val het gebruik van agressieve zeep op je houten wapens.
- Gebruik een grove rasp of een blokje schuurpapier korrel 80 om de losse delen eraf te halen.
- Schuur de randen glad zodat het niet aanvoelt als een zaag.
- Als er een gat is ontstaan, kun je dit opvullen met houtvuller (bij de bouwmarkt, €4,-). Laat dit goed drogen volgens de instructies op de verpakking.
- Schuur de houtvuller glad met schuurpapier korrel 120, tot het niveau van het omliggende hout.
- Oliën: Met lijnolie of speciale houtolie (zoals Rubio Monocoat of een vergelijkbaar merk). Dit trekt in het hout en voedt het. Breng een dun laagje aan met een doekje. Laat het 15 minuten intrekken en veeg overtollige olie weg. Dit herstelt de natuurlijke uitstraling.
- Wassen: Met bijenwas of een houtwas. Dit geeft een laagje erop. Even opwrijven met een zachte doek en je bent klaar.
- Voelen: Loop met je blote hand over de plek. Voelt het glad aan? Zitten er geen rare randjes meer?
- Kijken: Schijn met een lamp onder een hoek op het hout. Zie je nog schaduwen van diepe krassen of splinters?
- Testen: Maak een lichte slagen (in de lucht) met je bokken. Voelt het nog steeds goed in je hand? Ligt het evenwichtig?
- Droog? Is de olie of was ingetrokken? Als je vette vingerafdrukken krijgt, is het nog niet droog genoeg.
Stap 3: Afwerking en bescherming
Nu je splinters weg zijn, is het belangrijk om het kale hout te beschermen. Anders trekt er vocht in en gaat het opnieuw splinteren.
Je hebt nu een plekje zonder beschermlaag. Neem het schuurpapier met korrel 180. Dit is fijner schuurpapier.
Schuur nu over de hele plek die je behandeld hebt. Dit maakt het oppervlak superglad en haalt de oneffenheden van het grovere schuurwerk weg.
Doe dit ook in de richting van de nerf. Het voelt nu als zijde. Veeg het stof weg met een droge doek. Als je tevreden bent over het gevoel, is het tijd om de bescherming aan te brengen. Heb je per ongeluk schade opgelopen? Lees dan wat te doen als de punt van mijn houten Tanto afbreekt.
De meeste aikidoka's gebruiken: Laat je bokken minstens 24 uur drogen voordat je er weer mee traint.
De olie moet uitharden. Sla deze stap niet over!
Verificatie-checklist
Ben je klaar? Loop dan deze punten na om zeker te weten dat je bokken weer veilig is. Als je overal 'ja' op hebt, is je bokken weer als nieuw. Veel plezier met de volgende training in de dojo!