Hoe voorkom je schimmelinfecties en wratten door de tatami?
Je staat net na een intensieve aikido-training op de tatami. Je voelt je voldaan, maar je merkt een jeukerig plekje op je voet. Herkenbaar? Veel vechtsporters in Nederland, van judo tot BJJ, hebben wel eens last van schimmelinfecties of wratten opgelopen via de mat.
Het is vervelend, pijnlijk en soms zelfs een reden om tijdelijk te stoppen.
Goed nieuws: met een paar simpele stappen kun je dit voorkomen. We gaan stap voor stap kijken hoe je je voeten en je materiaal schoon houdt, zodat je met een gerust hart de dojo in stapt.
Wat je nodig hebt voordat je begint
Voordat we de stappen induiken, zorgen we dat je de juiste spullen bij de hand hebt. Je hoeft niet meteen een fortuin uit te geven; een basispakket van ongeveer €15 tot €25 is voldoende.
Denk aan een goede voetenspray (bijvoorbeeld van het merk Scholl, verkrijgbaar bij Kruidvat voor €12), een antibacteriële zeep (zoals Dettol, €5 bij de drogist), en een speciale tatami-reiniger (bijvoorbeeld van Tatami Clean, €15 voor 500 ml). Ook een handdoek en een paar slippers zijn essentieel. Zorg dat je deze spullen elke training klaar hebt liggen, zodat je geen smoesjes hebt om over te slaan.
Verder is je eigen hygiëne cruciaal. Heb je al een open wond of een zweertje?
Behandel dit eerst met een pleister of zalf, voordat je de mat opgaat. Een onbehandelde wond is een open deur voor schimmels. Tot slot, check of je sportschool regelmatig de tatami’s reinigt; vraag ernaar als je het niet weet. Een schone mat begint bij het hele team.
Stap 1: Voorbereiding thuis – je voeten checken
Elke training begint thuis. Neem 5 minuten de tijd om je voeten grondig te inspecteren.
Kijk tussen je tenen, op je hielen en onder je nagels. Zie je roodheid, blaasjes of een witte rand?
Dan is het slim om eerst een crème te smeren, zoals Lamisil (€10 bij de apotheek), en pas later te trainen. Een kleine jeuk kan al een beginnende schimmel zijn. Negeer het niet; een onbehandelde plek verspreidt zich snel. Was je voeten daarna met antibacteriële zeep.
Gebruik lauw water, niet te heet, want dat droogt je huid uit.
Droog ze extra goed af, vooral tussen de tenen. Veel fouten die mensen maken: snel afdrogen zonder tussen de tenen te kijken, of sokken aandoen op vochtige voeten. Doe dit niet; vocht is de broedplaats voor schimmels. Neem deze stap serieus, want het kost je maar 5 minuten en voorkomt wekenlange jeuk.
Stap 2: Op de tatami – bescherm jezelf tijdens de training
Eenmaal in de dojo draag je altijd schone, witte aikido-sokken of -schoentjes, afhankelijk van je stijl.
Gebruik sokken van katoen, niet van synthetisch materiaal, want katoen ademt beter. Een goed paar sokken van Nike of Adidas kost €10-€15 per set.
Zorg dat ze elke training vers gewassen zijn, bij voorkeur op 60 graden om bacteriën te doden. Als je blote voeten gebruikt, was je voeten direct voor de training met zeep en droog je ze zorgvuldig. Tijdens de training: vermijd contact met open wonden of blaren. Draag een pleister op elke kwetsbare plek, zoals een blaar van je nieuwe schoenen.
Gebruik een sportpleister van €2-€3 per stuk, verkrijgbaar bij de drogist. Veel beginners maken de fout om door te trainen met een open blaar; dat is als een uitnodiging voor schimmels.
"Een schone voet is een gelukkige voet – verzorg hem elke dag, niet alleen op trainingsdagen."
Blijf bewust van je lichaam: als je voet gaat jeuken, stop even en check. De training duurt vaak 1-2 uur; een korte pauze van 30 seconden kan veel schelen. Let op: deel nooit je handdoek met anderen.
Gebruik je eigen handdoek om je voeten af te drogen na het zweten. Een handdoek kost €5-€10, maar beschermt je tegen kruisbesmetting. Veel vechtsporters in Nederland delen per ongeluk hun handdoek; vermijd dit om problemen te voorkomen.
Stap 3: Na de training – reinigen en drogen
Direct na de training: ga niet met je vieze voeten op je sokken staan. Loop naar de douches of je tas met slippers aan.
Gebruik slippers van rubber, zoals die van Crocs (€15-€20), om contact met de vloer te vermijden. Was je voeten opnieuw met zeep, en droog ze grondig met je eigen handdoek. Doe dit binnen 10 minuten na de training; hoe langer je wacht, hoe meer bacteriën zich nestelen.
Behandel je voeten met een voetenspray of -crème. Spray bijvoorbeeld Scholl direct op je voeten en tussen je tenen; het droogt snel en doodt schimmels. Heb je na een intensieve sessie op de tatami last van irritatie? Zo verzorg je matbrandwonden effectief.
Gebruik 2-3 verstuivingen per voet, dat is ongeveer 1 ml. Laat het 2 minuten intrekken voordat je sokken aantrekt. Veel mensen smeren te weinig of wachten te lang; een te dunne laag werkt niet. Als je wratten vermoedt (kleine, ruwe bultjes), ga dan naar een huisarts voor bevriezing of zalf – zelf dokteren is riskant.
Was je trainingskleding en sokken meteen na de training. Gebruik een wasmiddel met enzymen, zoals van Ariel (€10 voor 2 liter), en was op 60 graden.
Droog ze aan de lucht of in de droger op lage temperatuur. Een veelgemaakte fout: kleding in een dichte tas laten zitten; dat geeft schimmels de tijd om te groeien. Neem 15 minuten na de training om dit te regelen, en je voorkomt vieze luchtjes en infecties.
Stap 4: Onderhoud van de tatami en je materiaal
Als sportschoolhouder of verantwoordelijke voor je groep, reinig je de tatami wekelijks. Gebruik een speciale tatami-reiniger, zoals die van Tatami Clean (€15 voor 500 ml).
Meng 50 ml met 5 liter water en veeg de mat met een zachte doek.
Doe dit na elke training of minimaal één keer per week; een vieze mat is een broedplaats voor schimmels. Veel dojo’s in Nederland poetsen te weinig – vraag je leraar erover. Voor je persoonlijke materiaal: bewaar je tatami-schoentjes of -sokken in een ademende tas, niet in een plastic zak.
Een sporttas van Adidas (€20-€30) werkt goed. Spray ze na elke training in met een desinfecterende spray, zoals die van Lysol (€5).
Laat ze 30 minuten drogen voordat je ze opbergt. Een fout die veel maken: materiaal vochtig opbergen; dat trekt schimmels aan. Controleer ook je band of obi (aikido-gordel) – was hem eens per maand op 30 graden. Investeer in een goede matbeschermer als je thuis traint, vanaf €20 bij sportwinkels zoals Decathlon.
Deze leg je over je tatami heen en was je wekelijks. Voor aikido-specifieke merken zoals Mizuno (€30-€50) zijn ze verkrijgbaar via vechtsportwinkels in Nederland.
Dit voorkomt dat zweet en vuil in de mat trekken, wat wratten kan veroorzaken. Let bij intensieve grondgevechten ook op je oren; lees hier alles over cauliflower ears voorkomen.
Stap 5: Regelmatig checken en bijsturen
Plan een wekelijkse voetcheck in, bijvoorbeeld elke zondagavond. Neem 5 minuten om je voeten te inspecteren, net als in stap 1.
Als je een wrat of jeuk ziet, begin direct met behandelen. Voor wratten: koop wrattenpleisters van Salipod (€8 bij de drogist) en plak ze erop voor 3-4 dagen.
Voor schimmels: Lamisil-crème aanbrengen, 2 keer per dag voor 7 dagen. Stop niet te vroeg; anders komt het terug. Praat met je trainingsmaatjes over hygiëne. Organiseer een korte reminder in de groepsapp: "Vergeet niet je voeten te wassen!" Dit werkt beter dan je alleen.
In Nederlandse aikido-verenigingen zoals die in Amsterdam of Rotterdam geven soms workshops over blessurepreventie; vraag ernaar.
Een veelgemaakte fout: denken dat het wel losloopt, terwijl preventie zo simpel is. Als je vaak last hebt, overweeg een bezoek aan de huisarts voor een check. Zij kunnen een monster nemen als je een infectie vermoedt.
Kosten: vaak vergoed door zorgverzekering, eigen risico €385. Doe dit niet te lang uitstellen; vroeg ingrijpen scheelt tijd en pijn.
Verificatie-checklist
- Heb je thuis je voeten gecontroleerd en gewassen? (5 minuten)
- Draag je schone, katoenen sokken of slippers op de tatami?
- Gebruik je een pleister op open wonden?
- Was je voeten direct na de training en spray je ze in?
- Is je trainingskleding meteen gewassen op 60 graden?
- Reinig je de tatami wekelijks met 50 ml reiniger per 5 liter water?
- Bewaar je materiaal in een ademende tas en spray je het in?
- Plan je wekelijkse voetcheck en behandel je problemen direct?
Als je alle items kunt afvinken, ben je goed beschermd. Doe dit elke week, en je traint met een gerust hart.
Zo blijf je blessurevrij en weet je precies hoeveel rustdagen je nodig hebt tussen je aikido-sessies.