Hoe vouw je een Hakama op de traditionele Japanse manier?
Je staat net na de training in de dojo, de geur van tatami nog vers, en je vouwt je hakama netjes op. Een beetje slordig vouwen kan de stof kreukelen en de vouwen verliezen hun scherpte.
Met deze handleiding vouw je je hakama voortaan in minder dan drie minuten perfect op, net als de sensei. Geen gedoe, gewoon stap voor stap.
Wat je nodig hebt en hoe je begint
Voordat je begint, leg je materiaal klaar. Je hakama – die van polyester of katoen – moet schoon en droog zijn.
Een vuile hakama kreukelt harder en ruikt niet fris in je sporttas.
Zorg voor een vlakke ondergrond, bijvoorbeeld de tatami of je bed. Een tafel werkt ook, maar je hebt meer bewegingsruimte op de grond. Neem de tijd voor de eerste keer.
De eerste drie vouwen duren even, maar na vijf trainingen doe je het in twee minuten. Je hebt verder niets nodig, geen touwtjes of speciale hulpmiddelen. Als je hakama net uit de was komt, strijk je de grootste kreukels eruit met je handen. Je hakama is nu klaar voor de vouw.
De basis: de lengte vouwen
Leg de hakama met de voorkant naar beneden op de grond. De voorkant is de kant met het vierkante paneel aan de voorkant en de banden.
De achterkant is de langere strook stof. Trek de stof strak met je handen, zodat er geen plooien zitten.
Begin altijd met een strakke basis, dat scheelt later. Vouw de onderkant van de hakama omhoog tot halverwege de tailleband. De tailleband van de hakama zit aan de bovenkant, met de banden.
Je vouwt nu de onderkant van de hakama omhoog tot ongeveer de helft van de tailleband. Meet dit visueel: de vouwlijn loopt precies door het midden van de tailleband. Druk de vouw stevig aan met je handpalm. Vouw nu de bovenkant van de hakama – de tailleband – omlaag tot over de eerste vouw.
Je vouwt de tailleband dus over de onderkant heen. De rand van de tailleband komt nu precies over de eerste vouwlijn te liggen.
Druk de rand goed aan, zodat er een scherpe lijn ontstaat. Je hebt nu een rechthoekige lap stof.
De zijkanten vouwen
De zijkanten vouwen is het meest cruciale deel. Pak de linkerkant van de hakama vast en vouw deze naar het midden toe.
De zijkant van de hakama heeft een vouwlijn die loopt vanaf de tailleband tot de onderkant. Vouw de zijkant precies over die lijn. Je vouwt nu ongeveer een derde van de breedte van de hakama naar het midden. Doe hetzelfde met de rechterkant.
Vouw de rechterkant ook naar het midden toe. Zorg dat beide zijkanten gelijk zijn.
De randen moeten strak tegen elkaar aanliggen, zonder overlapping. Als je hakama breed is, kan het zijn dat de randen elkaar net niet raken.
Dat is prima; de volgende stap zorgt voor stabiliteit. De tailleband vouwen we nu strak om de zijkanten heen. Pak de tailleband vast en vouw deze strak om de gevouwen zijkanten heen.
De banden van de hakama – de vier stroken stof – leg je nu plat op de vouw. Zorg dat de banden niet knikken en gebruik voor het opbergen eventueel een handige hakama hanger.
Druk alles goed aan met je handpalm. Je hakama is nu een compacte rechthoek.
De eindvouw: compact en netjes
Je hebt nu een rechthoekige lap stof. Vouw deze rechthoek in drieën.
De onderkant vouw je omhoog tot ongeveer een derde van de hoogte. De bovenkant vouw je omlaag over de onderkant heen.
De randen moeten nu netjes op elkaar liggen. Druk de vouwen stevig aan. Je hakama is nu een compact pakketje. Keer de hakama om.
De voorkant zit nu bovenop. De banden moeten nu netjes bovenop liggen.
Controleer of de zijkanten strak zitten. Als er een losse flap zit, vouw je die nog een keer om. De hakama moet nu een strakke, rechthoekige vorm hebben zonder uitstekende randen.
Je kunt de hakama nu opbergen. Leg hem plat in je sporttas of rol hem op.
De vouw blijft het beste zitten als je hem plat bewaart. Als je hem in een tas stopt, leg hem dan bovenop andere spullen.
Druk niet te hard op de vouw, anders kreukelt de stof.
Veelgemaakte fouten en hoe je ze voorkomt
Een veelgemaakte fout is te snel werken. Je gooit de hakama op de grond en vouwt zonder te kijken.
De zijkanten komen dan scheef te liggen. Neem de tijd voor elke stap. Druk elke vouw stevig aan. Het kost misschien tien seconden extra per stap, maar het resultaat is een nette hakama.
Een andere fout is de zijkanten niet gelijk vouwen. De ene kant wordt smaller dan de andere.
Dat zorgt voor een scheve eindvouw. Terwijl je je wapentas voor je jo en bokken voorbereidt, teken je in gedachten een lijn door het midden van de hakama.
Vouw beide zijkanten precies tot die lijn. Gebruik je ogen en je handen om te controleren. De tailleband niet strak genoeg vouwen is ook een valkuil.
De banden kunnen dan los gaan liggen en kreukelen. Druk de tailleband extra stevig aan.
De banden moeten plat liggen, zonder knikken. Als je merkt dat de banden losgaan, vouw je de tailleband nog een keer om.
Verificatie-checklist
Check na het vouwen of je hakama aan de volgende punten voldoet: als je voor het kopen van je eerste hakama nog twijfelde, weet je nu zeker dat hij perfect opgevouwen is.
- De hakama is een compacte rechthoek zonder uitstekende randen.
- De zijkanten zijn gelijk en strak tegen elkaar aangedrukt.
- De tailleband zit strak om de gevouwen zijkanten heen.
- De banden liggen plat en zijn niet geknikt.
- De vouwen zijn scherp en recht, zonder kreukels.
Je kunt hem nu zonder zorgen in je sporttas leggen. De volgende training haal je hem er weer netjes uit. Oefening baart kunst; na een paar keer vouwen gaat het vanzelf.