Kan ik mijn houten wapens buiten gebruiken in de regen?
Sta je buiten in de regen met je houten wapens en vraag je je af of dit eigenlijk wel verstandig is? Je bent niet de enige.
Veel beoefenaars van aikido en andere vechtsporten in Nederland worstelen met deze vraag.
Het Hollandse weer zit nou eenmaal niet altijd mee. In dit artikel lees je precies wat vocht met je houten trainingswapens doet, hoe je ze het beste kunt onderhouden en wanneer je beter binnen kunt blijven.
Effect van vocht op houten trainingswapens
Kromtrekken van het hout
Hout is een natuurlijk materiaal dat reageert op vocht. Wanneer je houten wapens, zoals een bokken of jo, nat worden, zet het hout uit.
Als het daarna langzaam droogt, kan het kromtrekken. Dit is vooral merkbaar bij langere wapens.
Splijten en scheuren
Een licht gebogen jo of bokken is niet meer optimaal voor je training. De techniek kan hieronder lijden. Als het water in het hout trekt en het daarna snel droogt, ontstaat er spanning in de vezels.
Dit kan leiden tot kleine scheurtjes of splijting. Vooral bij goedkope trainingswapens van zachtere houtsoorten zie je dit snel gebeuren. Een scheur in je bokken betekent vaak het einde van de training, want het risico op breken tijdens een techniek wordt te groot. Wanneer je houten wapens nat worden, nemen ze vocht op.
Gewichtstoename door waterabsorptie
Hierdoor worden ze zwaarder. Dit lijkt in eerste instantie misschien niet zo erg, maar het beïnvloedt het gevoel en de balans tijdens de oefening.
Een natte jo voelt compleet anders aan dan een droge. Je moet je techniek aanpassen, wat storend kan zijn voor je training.
Houtsoorten en hun waterbestendigheid
Witte eik (Shirogashi)
Witte eik, of shirogashi, is een populaire houtsoort voor bokken en jo's.
Het is een sterke, harde houtsoort die redelijk bestand is tegen vocht. Toch is het niet waterdicht. Als je een bokken van witte eik vaak aan regen blootstelt, zal het na verloop van tijd toch slijten.
Rode eik (Akagashi)
Regelmatig onderhoud is essentieel. Rode eik, of akagashi, is nog harder en dichter dan witte eik.
Dit maakt het een uitstekende keuze voor intensief gebruik. Rode eik is beter bestand tegen vocht dan veel andere houtsoorten, maar ook deze houtsoort heeft baat bij een goede bescherming.
Hickory en essen
Een natte akagashi-bokken zal minder snel kromtrekken, maar het vocht kan nog steeds tot oppervlakkige schade leiden. Hickory en essen worden ook wel gebruikt voor trainingswapens. Hickory is zeer taai en stootvast, ideaal voor zware training. Essen is lichter en heeft een mooie veerkracht.
Beide soorten zijn gevoelig voor vocht. Hickory is iets beter bestand tegen vocht dan essen, maar beide vereisen zorgvuldig onderhoud als je buiten traint in de regen.
Onderhoud na gebruik in de regen
Direct afdrogen
Na een training in de regen is het belangrijk om je houten wapens direct af te drogen. Gebruik een zachte, droge doek om het overtollige water te verwijderen en voorkom barsten door droge lucht.
Langzaam laten drogen op kamertemperatuur
Wrijf niet te hard, want het natte hout is gevoelig voor krassen.
Dit is de eerste en belangrijkste stap om schade te voorkomen. Laat je wapens daarna langzaam drogen op kamertemperatuur. Zet ze niet in de zon of bij een verwarming, want dat versnelt het droogproces en vergroot de kans op kromtrekken.
Opschuren van ruwe plekken
Een stabiele, droge plek in huis is ideaal. Een schuur of garage kan ook, zolang het niet te koud of te vochtig is.
Als je wapens eenmaal droog zijn, controleer je ze op ruwe plekken of oneffenheden. Gebruik fijn schuurpapier (korrel 220 of hoger) om deze plekken glad te maken. Dit voorkomt dat het hout verder beschadigt en zorgt ervoor dat je wapen prettig in de hand ligt. Schuur altijd in de richting van de houtnerf.
Beschermende oliën en coatings aanbrengen
Lijnzaadolie
Lijnzaadolie is een klassieke keuze voor het beschermen van hout. Het dringt diep in het hout en vormt een beschermende laag.
Breng een dunne laag aan met een zachte doek en laat het intrekken. Herhaal dit eens per maand bij intensief gebruik. Lijnzaadolie is verkrijgbaar bij bouwmarkten voor ongeveer €10 per fles.
Tungolie
Tungolie is een duurzamere optie dan lijnzaadolie. Het droogt harder en is beter bestand tegen water.
Ideaal voor houten wapens die vaak buiten worden gebruikt. Breng een dunne laag aan en laat het een nacht intrekken.
Bijenwas als waterafstoter
Tungolie is iets duurder, rond de €15 per fles, maar gaat langer mee. Voor extra bescherming kun je bijenwas gebruiken. Breng een dunne laag aan na het oliën voor een waterafstotende finish. Dit geeft je wapen een mooie glans en extra bescherming.
Bijenwas is verkrijgbaar vanaf €5 per blokje. Gebruik het spaarzaam, want te veel was kan plakkerig worden.
Wanneer je beter binnen kunt trainen
Zware stortbui
Bij een zware stortbui is het verstandig om binnen te trainen. Het water kan te snel in het hout trekken, wat de kans op schade vergroot. Bovendien is het moeilijk om je technieken goed uit te voeren als je constant moet uitwijken voor regen.
Gladde ondergrond
Regen maakt ondergronden glad. Dit verhoogt het risico op uitglijden, wat gevaarlijk is bij het werken met houten wapens.
Gevaar voor gripverlies
Een gladde mat of tegels kunnen leiden tot ongelukken. Binnen trainen op een stabiele ondergrond is dan veiliger.
Wanneer je handen nat zijn, verlies je grip op je wapen. Het effect van luchttemperatuur op de grip op je houten wapens is namelijk aanzienlijk, wat het moeilijker maakt om technieken correct uit te voeren en de kans op blessures verhoogt. Overweeg om handschoenen te dragen of kies voor binnen trainen als het regent.
Met deze tips kun je veilig en verantwoord blijven trainen, ongeacht het weer.
Zorg goed voor je houten wapens, en ze gaan jarenlang mee.