Moet je voor elk examen betalen? Alles over examengeld

Portret van Remco van der Berg, aikido trainer en sportjournalist
Remco van der Berg
Aikido trainer en sportjournalist
Examens & Graden · 2026-02-15 · 5 min leestijd

Sta je op het punt om je eerste kleurband-examen te doen? Of droom je stiekem al van die glanzende zwarte band? Dan komt er een moment dat je moet betalen.

Geen zorgen, dit is normaal. In de wereld van aikido en vechtsporten in Nederland betaal je nu eenmaal examengeld.

Maar wat krijg je er eigenlijk voor? En waarom is dat nodig? Laten we het helder maken, zonder ingewikkelde verhalen.

Waarom examengeld wordt gevraagd

Je staat in de dojo, je hebt maanden geoefend en je instructeur zegt: "Jij bent er klaar voor." Het volgende moment hoor je dat er examengeld betaald moet worden. Waarom eigenlijk?

Het is niet zomaar een heffing om geld binnen te halen. Het geld dient een heel praktisch doel. De dojo is de plek waar jij je sport beoefent. Deze ruimte kost geld.

Huur van de locatie

Denk aan huur, elektriciteit, water en schoonmaak. Voor een examen wordt vaak een extra grote ruimte nodig of de zaal langer gehuurd.

Het examengeld draagt bij aan deze kosten. Zonder deze bijdrage zou de dojo de examens niet kunnen organiseren.

Vergoeding voor de examencommissie

Een examen is niet zomaar een wedstrijdje. Er zit een deskundige commissie achter. Deze bestaat meestal uit een hoofexaminator en enkele assistent-examinatoren.

Dit zijn ervaren leraren, vaak met een hoge dan-graad. Hun tijd en kennis zijn kostbaar.

Het examengeld wordt gebruikt om hun reiskosten en tijd te vergoeden. Jij krijgt immers een professionele beoordeling.

Kosten voor Kyu-graden (gekleurde banden)

De eerste stappen op de mat beginnen bij de kyu-graden. Dit zijn de graden vóór de zwarte band.

Denk aan wit, geel, oranje, groen en blauw. De kosten per examen verschillen enorm per dojo.

Verschillen per dojo

Er is geen landelijke wet voor. Elke vereniging in Nederland bepaalt zijn eigen prijzen. In een grote stad met hoge huurkosten betaal je vaak meer dan in een dorpshuis.

Een gemiddeld examen voor de eerste kyu (witte band naar gele band) ligt meestal tussen de €15 en €25. Hoe hoger je komt, hoe duurder het vaak wordt.

Inclusief of exclusief band

Een examen voor de 1e kyu (naar blauw) kan zomaar €40 zijn. Sommige dojo's rekenen alleen het examengeld. Dan moet je nog los een nieuwe band kopen. Andere verenigingen doen dit anders.

Daar is de prijs van het examen inclusief de nieuwe band. Vraag dit altijd even na bij je leraar.

Niets is vervelender dan een examen doen en dan horen dat je nog €15 extra moet betalen voor je stukje stof.

Kosten voor Dan-graden (zwarte banden)

De zwarte band is een mijlpaal. Het examen voor je eerste dan (1e dan) is serieuzer en duurder.

Nationale bondskosten

Dit komt omdat er nu een grotere organisatie bij betrokken is. Je stapt over van lokale dojo naar de nationale bond. Om examen te doen voor een dan-graad moet je vaak examen doen via de bond (zoals de Aikido Bond Nederland of een vergelijkbare organisatie).

Internationale registratie

Zij organiseren centrale examendagen. De kosten hiervoor liggen hoger, vaar rond de €75 tot €100 voor je eerste dan.

Dit dekt de grotere organisatiekosten en de aanwezigheid van officiële bondsexaminatoren. Een echte zwarte band hoort internationaal geregistreerd te zijn. Bij het behalen van je eerste dan-registratie vraag je je wellicht af wat het kost om je graad internationaal te registreren. Je betaalt vaak ook voor een paspoort (zie volgende hoofdstuk) en administratiekosten voor de internationale koepel (Aikikai Hombu Dojo in Japan). Dit zorgt ervoor dat je graad over de hele wereld erkend is.

Administratiekosten en bondsgeld

Naast het bedrag dat je direct betaalt voor het examen zelf, zijn er vaste lasten die je vaak jaarlijks betaalt. Dit zijn kosten die niet direct naar jouw examen gaan, maar naar de organisatie eromheen.

Lidmaatschap nationale bond

Als je serieus wilt trainen, word je vaak lid van de bond.

Dit is meestal een bedrag per jaar, rond de €30 tot €50. Dit geld wordt gebruikt voor de algemene organisatie, het regelen van evenementen en het bewaken van de kwaliteit van de leraren. Zonder deze bijdrage kan de bond niet functioneren.

Paspoortkosten

Voor het behalen van je eerste en volgende dan-graden krijg je een officieel aikido-paspoort. Dit is een boekje waar al je examens en graden in komen te staan, inclusief de informatie over wat een officieel diploma uit Japan kost.

De eerste keer dat je dit aanvraag, betaal je daarvoor. De kosten liggen vaar rond de €15 tot €20. Dit paspoort is je bewijs van de weg die je hebt afgelegd.

Wat gebeurt er met je geld als je zakt?

Het is een nachtmerrie voor elke vechtsporter: je doet je best, maar het examen mislukken. Je staat met een rode band (of zonder nieuwe kleur) op de mat.

Restitutiebeleid

Wat nu met het geld dat je al betaald hebt? Is dat weg? De meeste dojo's en bonden geven geen geld terug als je zakt. De reden is simpel: de kosten voor de examencommissie en de huur van de zaal zijn al gemaakt, ongeacht de uitslag.

Kosten voor herexamen

Jij hebt gebruik gemaakt van de examenfaciliteiten. Zie het examengeld dus als een bijdrage aan het proces, niet alleen aan het resultaat.

Als je gezakt bent, moet je vaak opnieuw betalen voor een herexamen. De prijs is meestal hetzelfde als het eerste examen. Sommige dojo's hanteren een lager tarief voor herexamens, maar dat is eerder uitzondering dan regel. Het is verstandig om dit van tevoren te vragen, zodat je weet waar je aan toe bent mocht het niet lukken.

Tip: Vraag altijd vooraf bij je instructeur of in de dojo naar de exacte prijslijst. Zo kom je nooit voor verrassingen te staan en weet je precies waar je voor spaart. Veel succes met trainen!

Portret van Remco van der Berg, aikido trainer en sportjournalist
Over Remco van der Berg

Remco traint al 20 jaar aikido en schrijft over vechtsporten en persoonlijke ontwikkeling.

Volgende stap
Lees het complete overzicht
Eisen per graad: Een overzicht van 6e kyu tot 1e kyu →