Waarom je nooit goedkope bitjes van de drogist moet kopen
Je staat in de sportschool, na een intensieve training. Je hoofd bonkt een beetje, je kaak voelt stram.
Iemand roept: "Gooi die goedkope bitjes van de Kruidvat er maar in, werkt prima!" Jij knikt, doet wat gezegd wordt, en denkt dat je veilig bent. Grote fout. Je beschermt je tanden, maar je hersenen zijn nog steeds de sjaak. In de wereld van aikido, judo en MMA in Nederland is je gebit meer dan alleen een glimlach; het is je veiligheidsnet.
En dat net moet van topkwaliteit zijn. Waarom die plastic flut-dingetjes van de drogist een gevaar zijn? Laten we dat even rustig uitpluizen.
Wat is een bitje eigenlijk (en waarom is het meer dan alleen plastic)?
Een bitje, of mondbeschermer, is in de basis een stukje thermoplastisch materiaal dat je over je boventanden drukt. Het doel is simpel: voorkomen dat je tanden bij een impact tegen elkaar worden geslagen of afbreken. In vechtsporten zoals aikido (waar je soms hard op de mat valt) of kickboksen (waar je een directe klap kunt krijgen) is dat het minimale wat je kunt doen.
Een goed bitje, zoals een Shock Doctor of een op maat gemaakt exemplaar van een specialist in Nederland, doet meer.
Het verdeelt de kracht van een klap. In plaats dat alle energie in één punt op je kaakgewricht of hersenen terechtkomt, neemt het bitje de klap op.
Het zorgt ervoor dat je kaken niet direct op elkaar klappen, wat een hersenschudding kan voorkomen. Een goedkoop ding van de HEMA is vaak niets meer dan een stuk rubber dat je tanden beschermt, maar je hersenen nog steeds aan alle kanten door elkaar schudt. De werking zit 'm in de dikte en de stugheid.
Goede bitjes hebben meerdere lagen. Een zachte buitenlaag die vormt en een harde binnenlaag die stabiliteit geeft.
Die cheap-ass drogist-modellen zijn vaak van een enkele, te zachte laag gemaakt. Ze slijten snel, worden hol en bieden na drie trainingen al geen enkele demping meer. Je betaalt uiteindelijk met je gezondheid voor die €5,- die je dacht te besparen.
De valkuil van de drogist: Waarom die €5,- je duur komt te staan
Stel je voor: je koopt een standaard bitje bij de Etos. Thuis kook je 'em op, je duwt hem in je mond, en hij zit... wel prima?
Maar tijdens de training voelt het alsof je met een stuk speelgoed in je mond loopt. De reden? Pasvorm. Die standaard "one-size-fits-all" modellen hebben maar één of twee maten. Ze dekken zelden de volledige rij van je kiezen en tanden af. Er ontstaan gaten.
Wanneer je een stoot of een worp krijgt, kan je kaak alsnog ongemerkt bewegen.
De kracht zoekt een uitweg via die gaten en treft je kaakbot alsnog direct. Het is alsof je een helm draagt die aan de voorkant open is. Je voelt je veilig, maar de schade is al aangericht. In Nederlandse vechtsportscholen zie je dit constant: beginners die denken dat ze goed zitten, maar na een halfjaar opeens een losse tand hebben of kaakklachten ontwikkelen.
Een ander gevaar is de chemische samenstelling. Goedkope bitjes zijn vaak gemaakt van inferieure plastics die afgeven.
Je ademt dat in, of slikt het per ongeluk een beetje door tijdens het trainen. Dat wil je niet in je lichaam hebben. Professionele bitjes van merken als SISU of Venum zijn getest op schadelijke stoffen en voldoen aan Europese veiligheidsnormen (zoals de CE-markering voor sportartikelen).
Als je bitje dunner is dan 4 millimeter, of als je er makkelijk doorheen kunt bijten zonder dat het veert, gooi het dan direct weg. Dat is geen bescherming, dat is een mondkapje voor je tanden.
De investering waard: De wereld van high-performance bitjes
Laten we even kijken naar wat je wél moet kopen. Ben je benieuwd naar vechtsport kleding van de HEMA? In de Nederlandse vechtsportwereld zijn er drie categorieën die er echt toe doen.
Je hebt de "boil-and-bite" (de meest gangbare), de op-maat-gemaakte (de gouden standaard), en de "thin" modellen voor specifieke sporten. 1. De Boil-and-Bite (€15,- tot €35,-)
Dit is de basis voor elke serieuze vechtsporter die kijkt naar de populairste vechtsport toppers van dit moment. Merken als Everlast, Adidas of Shock Doctor zijn hier de koningen.
Je kookt ze thuis in water (meestal 30-60 seconden), en dan druk je ze in je mond. Door de hitte wordt het materiaal zacht en vormt het exact naar jouw gebit. Het resultaat? Een goede bescherming die, net als wanneer je investeert in goede scheenbeschermers om blessures te voorkomen, essentieel is voor je veiligheid op de mat.
Een veel strakkere pasvorm dan welk drogist-model dan ook. De Shock Doctor Lip Guard (met een extra lipbeschermer) kost ongeveer €25,- en is in bijna elke sportschool te koop.
2. De Op-Maat-Gemaakte Bitjes (€80,- tot €150,-)
Dit is de investering voor de gevorderde sporter of professional. Je gaat naar een specialist (vaak een mondhygiënist of een speciale sportzaak) die een afdruk van je gebit maakt.
Of je koopt een kit om thuis een afdruk te maken, zoals van SISU of Impact Mouthguards. Het proces lijkt op hoe een beugel wordt gemaakt.
Het bitje wordt dunner (slechts 2-3 millimeter dik) maar blijft extreem sterk. Je ademt en praat er makkelijker door. Voor aikido-beoefenaars die veel communiceren met hun leraar, is dit een uitkomst.
3. De Dunne Modellen (€20,- tot €40,-)
Merk: SISU.
Dit is een aparte categorie. Ze zijn veel dunner dan normale bitjes (tot 50% dunner).
De technologie is anders: ze beschermen niet door volume, maar door een specifieke verdeling van de kracht via micro-perforaties.
Ze zijn vaak 1,6 tot 2,4 millimeter dik. Ideaal als je ze langdurig moet dragen of als je snel kokhalsneigingen hebt. Ze zijn wel fragieler en vereisen een perfecte pasvorm; als ze niet goed zitten, werken ze niet.
Praktische tips voor jouw volgende aankoop
Als je nu in de sportschool staat en je twijfelt over je huidige bitje, check dit lijstje even. Geen excuses meer om met die plastic rommel rond te lopen.
- Check de klep: Als je een bitje koopt, zorg er dan voor dat het model "dubbelzijdig" is (boven- en ondertand). Voorkomt dat je je kaak op elkaar klapt.
- De tong-test: Als je het bitje in hebt en je kunt je tong niet makkelijk bewegen of je ademt benauwd, zit hij te diep of te strak. Bij boil-and-bite kun je het opnieuw proberen. Bij een drogist-bitje kun je hem weggooien; die zijn niet te redden.
- Vervangingsmoment: Een bitje gaat ongeveer 6 tot 12 maanden mee bij intensief gebruik (3x per week trainen). Als je scheuren ziet of als het materiaal dunner wordt aan de kant van je kiezen, is het tijd voor een nieuwe.
- Hygiëne: Spoel het na elke training af met koud water. Geen warm water (dan verliest het zijn vorm). Doe hem in een ventilatiedoosje, niet in je gymtas zonder bescherming. Je wilt geen bacteriën kweken op iets wat je in je mond stopt.
Een goed bitje is net als je banden bij auto's: je merkt pas hoe belangrijk het is als het te laat is. Koester je glimlach en je hersenen. Haal die €5,- plastic prullenbak uit je mond en investeer in een stukje veiligheid dat werkt. Je toekomstige zelf zal je dankbaar zijn na die harde val op de mat.