Waarom strijken van je Hakama essentieel is voor een verzorgd uiterlijk

Remco van der Berg

Aikido trainer en sportjournalist

Een Hakama hoort er op en top verzorgd uit te zien. Dat begint bij het strijken van de plooien.

Het is niet alleen esthetisch; het toont discipline en respect voor je dojo. In Nederlandse aikido- en kendo-scholen wordt hier veel aandacht aan besteed.

De vijf deugden, Voor- en achterkant plooien

Een nette Hakama straalt rust en kracht uit. Bovendien voel jij je zelfverzekerder op de mat. Laten we eens kijken waarom dit zo essentieel is en hoe je het zelf aanpakt. Een traditionele Hakama heeft zeven plooien.

Dit is geen toeval. De plooien hebben een diepe symbolische betekenis in de Japanse vechtkunst.

Ze staan voor de vijf deugden van Bushido, plus twee extra voor de geest en het lichaam. De vijf plooien aan de voorkant representeren de deugden: Gi (rechtvaardigheid), Yu (moed), Jin (mededogen), Rei (respect) en Makoto (oprechtheid). De twee plooien aan de achterkant staan voor Chugi (loyaliteit) en Meiyo (eer).

Wanneer je een Hakama strijkt, zorg je dat deze lijnen strak en zichtbaar zijn. Dit toont aan dat je de principes van de krijgskunst begrijpt en serieus neemt.

Respect voor de dojo

In Nederlandse dojo’s, zoals die van Aikido Bond Nederland, wordt hier vaak aandacht aan besteed tijdens de training.

Het is belangrijk om te weten dat de plooien niet zomaar willekeurig zijn. Ze lopen van de voorkant naar de achterkant en symboliseren de weg die een krijger aflegt. Een ongestreken Hakama met slappe plooien verliest deze betekenis.

Het oogt slordig en toont weinig discipline. Daarom is het strijken van je Hakama meer dan alleen maar kreukels verwijderen; het is een ritueel op zich.

Beoordeling tijdens examens

Veel beoefenaars van kendo en aikido in Nederland gebruiken een katoenen Hakama.

Katoen kreukt sneller dan synthetische stoffen, waardoor het strijken nog belangrijker wordt. Een strakke plooi laat zien dat je je kleding met zorg behandelt.

Dit straalt door in je hele uitstraling op de mat. Een ongestreken Hakama valt direct op. Het trekt de aandacht van medestudenten en instructeurs. In een dojo waar discipline centraal staat, is dit niet positief.

Je uitstraling is je visitekaartje. De dojo is een heilige ruimte.

Je betreedt deze met respect voor de ruimte, de leraar en je medebeoefenaars. Een netjes gestreken Hakama toont dat je deze waarden serieus neemt. Het is een stil gebaar van respect.

In Nederlandse aikido-scholen, zoals die in Amsterdam of Rotterdam, wordt hier vaak waarde aan gehecht. Een slordige Hakama kan gezien worden als een gebrek aan toewijding.

Voorbereiding van de stof

Daarnaast beïnvloedt je kleding je eigen mindset. Als je je goed gekleed voelt, sta je anders op de mat.

Je voelt je meer verbonden met de traditie. Dit helpt bij het vinden van focus en innerlijke rust. Een ongestreken Hakama kan daarentegen afleiden en je onzeker maken.

Tijdens examens wordt er gekeken naar meer dan alleen je techniek. Je voorkomen telt mee.

Een nette Hakama kan een positieve indruk maken. Instructeurs letten op details.

Binnenste plooien eerst

Een strakke plooi laat zien dat je aandacht hebt voor de kleine dingen. Dit weerspiegelt je discipline.

Bijvoorbeeld, bij een examen voor de eerste Dan in kendo, wordt verwacht dat je Hakama perfect is. Een ongestreken exemplaar kan zelfs leiden tot een lager cijfer voor presentatie. In Nederland zijn er examencommissies die hier streng op zijn. Het is dus verstandig om de voorbereiding van je kleding voor een officieel examen serieus te nemen en je Hakama altijd in topconditie te houden.

Strijken van een Hakama vraagt om geduld en de juiste techniek. Het is niet hetzelfde als een normale broek strijken.

Volg deze stappen voor het beste resultaat. Begin met een schone Hakama. Was deze volgens de wasvoorschriften.

Gebruik van stoom

Laat de Hakama licht vochtig worden. Dit helpt bij het strijken.

Gebruik een strijkplank met een hoes van katoen. Zorg dat de ruimte goed geventileerd is.

Leg de Hakama met de voorkant naar boven. Druk de plooien voorzichtig met je handen recht. Dit geeft een basislijn om mee te werken.

Begin met de binnenste plooien. Dit zijn de kleinere plooien aan de voorkant.

Strijk deze eerst strak. Gebruik een middelhoge temperatuur en stoom.

Druk de strijkbout niet te hard aan; dit kan de stof beschadigen. Werk systematisch van boven naar beneden.

Katoenen Hakama wassen

Zorg dat elke plooi even breed en diep is. Dit vereist oefening, maar het resultaat is de moeite waard. Stoom is je beste vriend bij het strijken van een Hakama. Het helpt om kreukels te verwijderen zonder de stof te beschadigen.

Gebruik een stoomstrijkijzer of een aparte stoomgenerator. In Nederland zijn er modellen te koop vanaf €50 tot €150, afhankelijk van het merk.

Strijk nooit direct op de Himo (de banden). Deze kunnen smelten of verkleuren. Trek de Himo strak tijdens het strijken om kreukels te voorkomen.

Na het strijken laat je de Hakama even hangen om af te koelen. De materiaalkeuze beïnvloedt het onderhoud.

Tetron hakama voordelen

Katoen en tetron zijn de meest voorkomende materialen voor Hakama’s in Nederland, maar mag je een Hakama in de wasmachine wassen?

Een katoenen Hakama was je het beste met de hand of in een wasmachine op een fijn programma. Gebruik een mild wasmiddel en was op maximaal 30 graden. Vermijd de droger; katoen krimpt snel.

Hang de Hakama na het wassen op om te drogen. Katoen kreukt meer dan synthetische stoffen, waardoor strijken essentieel is.

Een katoenen Hakama kost tussen de €80 en €150, afhankelijk van de kwaliteit.

Tetron is een synthetische mix van polyester en rayon. Het is minder gevoelig voor kreukels en droogt sneller.

Dit maakt het onderhoud eenvoudiger. Een tetron Hakama is ideaal voor beginners of mensen die minder tijd hebben voor strijken. De prijs van een tetron Hakama ligt tussen de €60 en €120. Strijken kan op een lagere temperatuur.

De traditionele vouwmethode

Gebruik een strijkdoek om de stof te beschermen. In Nederlandse winkels zoals Budogear of Aiki-shop vind je diverse opties.

Na de training is het belangrijk om je Hakama netjes op te vouwen. Leer hier hoe je je Hakama opvouwt zodat de plooien strak blijven. Vouw de Hakama eerst in de lengte doormidden.

Leg de voorkant naar binnen. Vouw daarna de pijpen omhoog, zodat een rechthoek ontstaat.

Druk de vouwen voorzichtig aan. Deze methode wordt in veel dojo’s in Nederland gebruikt.

Himo knopen

Zorg dat de Himo niet in de knoop raakt. Vouw ze netjes langs de zijkant. Dit voorkomt slijtage. De Himo zijn de banden van de Hakama.

Na het vouwen kun je ze vastknopen om de Hakama compact te houden. Gebruik een eenvoudige knoop, zoals een platte knoop.

Trek niet te strak aan; dit kan de stof beschadigen. Bewaar je Hakama op een droge, donkere plek.

Hang hem bij voorkeur op of leg hem plat in een kast. Vermijd vochtige ruimtes, zoals een sportschoolkluisje zonder ventilatie. Zo blijft je Hakama langer mooi en klaar voor de volgende training.