Hoe leer je de basis Japanse termen voor je Aikido examen?

Portret van Remco van der Berg, aikido trainer en sportjournalist
Remco van der Berg
Aikido trainer en sportjournalist
Geschiedenis & Cultuur · 2026-02-15 · 7 min leestijd

Je staat voor je eerste Aikido examen en je hoofd zit vol met nieuwe bewegingen.

Maar dan komen die Japanse termen voorbij. Shomenuchi, katatedori, iriminage. Het voelt soms als een extra taal leren naast je sport.

Geen zorgen, het is makkelijker dan het lijkt. Je hoeft geen Japans te spreken, je moet de woorden herkennen en begrijpen. In dit artikel leer je een simpele methode om de basis termen voor je examen snel en soepel onder de knie te krijgen. We doen dit samen, stap voor stap.

Wat je nodig hebt voor een vliegende start

Voordat je begint, zorg je dat je de juiste spullen bij elkaar hebt. Je hoeft niet veel te kopen, maar een paar dingen maken het leven makkelijker.

Allereerst: een leeg notitieboekje. Een A5-formaat is perfect, dat past in je sporttas.

Een goede pen werkt fijner dan een potlood, want je wilt niet steeds hoeven slijpen. Een telefoon is handig voor het opnemen van audio, maar niet per se nodig. Check of je een lijst hebt van de officiële exameneisen van je dojo.

In Nederland werken de meeste scholen met de richtlijnen van de Aikikai of de ABI (Aikikai Belangen Instituut). Vraag je sensei om de specifieke termenlijst voor jouw band.

Sommige dojo's hebben een handige kaartenset of een boekje met de termen erop. Als je die hebt, pak die erbij. Zo niet, dan maak je ze zelf. Je hebt ongeveer 30 minuten per dag nodig om dit goed te doen.

Zorg voor een rustige plek in huis. Niet op de bank, maar aan de eettafel. Even geen afleiding.

Je kunt ook een speciale hoekje in je sporttas maken voor je notities. Kies een moment dat je hoofd leeg is, bijvoorbeeld na het eten of vlak voor je gaat slapen. De investering is minimaal: een boekje en een pen kosten ongeveer €5 tot €10 bij de lokale boekhandel.

Stap 1: Maak een persoonlijke woordenlijst

De eerste stap is simpel: verzamel alle termen die je nodig hebt. Pak je examenlijst erbij en schrijf elke term op een aparte pagina in je notitieboekje.

Doe dit met de hand, niet op je telefoon. Het schrijven helpt je geheugen. Je hoeft de betekenis nog niet te kennen, schrijf alleen het woord.

Verdeel de termen in drie categorieën: technieken (bijvoorbeeld ikkyo, iriminage), grepen (zoals katatedori, ryotedori) en aanvallen (shomenuchi, yokomenuchi).

Schrijf de categorie boven de lijst. Dit helpt je hersenen om de woorden te groeperen. Gebruik een aparte kleur pen voor elke categorie, bijvoorbeeld blauw voor technieken, rood voor grepen en groen voor aanvallen.

Plan een dagdeel van ongeveer 45 minuten om deze lijst te maken. Als je een lijst van 20 termen hebt, ben je daar ongeveer 30 minuten mee bezig.

Veelgemaakte fout: te veel termen in één keer schrijven. Blijf bij een maximum van 20 termen per sessie.

Als je lijst langer is, verdeel het over meerdere dagen. Je zult merken dat je meteen al een beetje vertrouwd raakt met de klank van de woorden.

Stap 2: Leer de klank en de betekenis

De volgende stap is het leren van de betekenis. Gebruik een eenvoudige vertaallijst.

Je hoeft geen Japans te spreken, je moet alleen begrijpen wat het woord betekent in de context van Aikido. Schrijf bij elke term een korte Nederlandse omschrijving. Bijvoorbeeld: Shomenuchi = slag van voren, Katatedori = pols vastgepakt, Iriminage = intrede werveling. Gebruik een ezelsbruggetje om de klank te onthouden.

Bij shomenuchi denk je aan "sho" van schoen, "men" van mond en "uchi" van uitslag. Het klinkt misschien gek, maar correct omgaan met Japanse termen is belangrijk, dus ezelsbruggetjes werken.

Schrijf je ezelsbruggetje direct onder de term. Doe dit voor elke term.

Het kost wat tijd, maar het helpt enorm. Oefen de uitspraak hardop. Zeg de term drie keer hardop, met de Nederlandse betekenis erachter.

Doe dit elke dag. Plan 10 minuten per dag voor deze stap.

Je kunt dit doen terwijl je je sporttas inpakt of tijdens een wandeling. Veelgemaakte fout: alleen stille lezen. Je hersenen onthouden klanken beter als je ze uitspreekt. Zorg dat je de klanken duidelijk uitspreekt, zonder te haasten.

Stap 3: Oefen met je lichaam

De volgende stap is het koppelen van de woorden aan de bewegingen. Ga in je dojo of thuis op een mat staan.

Pak je notitieboekje erbij en lees een term voor. Voer de beweging direct uit.

Bijvoorbeeld: roep "ikkyo" en voer de techniek uit, ook als je geen partner hebt. Dit helpt je om de term te associëren met de actie. Plan een oefensessie van 20 minuten per dag.

Doe dit het liefst in je Aikido-pak, zodat je je in de juiste mindset bevindt. Begin met de aanvallen, dan de grepen en tenslotte de technieken.

Herhaal elke term 5 keer. Gebruik een timer om je tijd bij te houden. Na 20 minuten stop je, ook als je nog niet klaar bent. Dit voorkomt overbelasting. Veelgemaakte fout: te snel bewegen.

Doe elke beweging langzaam en gecontroleerd. Je leert de termen beter als je de beweging bewust uitvoert.

Als je een fout maakt, herhaal je de term en de beweging meteen. Gebruik een spiegel of een camera om jezelf te checken. In Nederland kun je bij veel dojo's een speciale spiegelruimte gebruiken, vraag ernaar.

Stap 4: Oefen met een partner

De volgende stap is het oefenen met een partner. Zoek een mede-Aikido-lid dat ook examen doet of gewoon wil helpen.

Plan een sessie van 30 minuten, bijvoorbeeld na de reguliere training. Gebruik je notitieboekje en roep de termen hardop terwijl jullie de bewegingen uitvoeren.

Wissel elkaar af: de een roept de term, de ander voert de techniek uit. Gebruik een timer en wissel elke 5 minuten van rol. Dit zorgt ervoor dat je beide actief blijft.

Oefen de moeilijkste termen extra, maar blijf bij een maximum van 10 termen per sessie. Je kunt ook een opname maken van de sessie, zodat je later kunt terugkijken. Een simpele telefoonopname is voldoende. Veelgemaakte fout: te veel praten en te weinig doen.

Blijf bij de term en de beweging. Geen lange discussies over de betekenis.

Als je een term niet weet, kijk je in je boekje en ga je direct door. Zorg dat je partner ook een lijst heeft, zodat jullie elkaar kunnen helpen.

Stap 5: Herhaal en test jezelf

De laatste stap is herhaling en zelftest. Plan een wekelijkse test van 15 minuten.

Zet een timer en roep de termen hardop terwijl je de bewegingen uitvoert.

Doe dit zonder je notitieboekje. Als je een term vergeet, kijk je even en probeer je het opnieuw. Schrijf de termen die je vergeet op een aparte lijst en oefen die extra.

Gebruik een simpele scorelijst. Geef jezelf een punt voor elke term die je goed noemt en uitvoert. Probeer elke week 10% meer punten te halen. Bijvoorbeeld: als je vandaag 15 van de 20 termen goed hebt, probeer volgende week 17 te halen.

Dit geeft je een duidelijk doel. Veelgemaakte fout: te laat beginnen met testen.

Begin met testen zodra je de basislijst kent, niet een week voor het examen. Plan je testmomenten in je agenda, net als een training. In Nederland kun je ook bij je dojo vragen of er een oefenexamensessie is, vaak een paar weken voor het echte examen.

Verificatie-checklist

  • Ik heb een persoonlijke woordenlijst gemaakt met maximaal 20 termen per sessie.
  • Elke term heeft een korte Nederlandse omschrijving en een ezelsbruggetje.
  • Ik spreek elke term hardop uit, minimaal 3 keer per dag.
  • Ik oefen de bewegingen dagelijks, 20 minuten langzaam en gecontroleerd.
  • Ik heb minimaal 2 sessies van 30 minuten met een partner gedaan.
  • Ik test mezelf wekelijks en houd mijn score bij.
  • Ik heb een rustige plek thuis en de juiste materialen (boekje, pen).
  • Ik ken de exameneisen van mijn dojo en heb de termenlijst bij de hand.

Als je deze checklist afvinkt, ben je klaar voor je examen. Je hoeft geen Japans te spreken, maar het is wel handig om onze Japanse termenlijst met de 50 belangrijkste woorden te kennen om de technieken goed te begrijpen.

Je hebt de tijd genomen, je hebt geoefend en je hebt jezelf getest. Nu is het tijd om te laten zien wat je kunt. Veel succes!

Portret van Remco van der Berg, aikido trainer en sportjournalist
Over Remco van der Berg

Remco traint al 20 jaar aikido en schrijft over vechtsporten en persoonlijke ontwikkeling.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Geschiedenis & Cultuur
Ga naar overzicht →